Yeme bozukluğu nedİr?
Sağlığa zarar verebilecek derecede yetersiz ya da aşırı yemek yeme davranışıdır. Yeme bozukluğu olan kişinin bedeni, duygusal ve sosyal hayatı yeme davranışındaki anormallikler nedeniyle zarar görür. Kişinin, günlük yaşamı yeme biçimini değil, yeme biçimi günlük yaşamını etkiler.
Beslenme ve yeme bozuklukları;
Pika
Geri çıkarma (geviş getirme) bozukluğu
Kaçıngan/kısıtlı yiyecel alımı bozukluğu
Anoreksiya nervoza
Blumiya nervoza
Tıkınırcasına yeme bozukluğu
Tanımlanmış diğer bir beslenme ve yeme bozukluğu
Tanımlanmamış beslenme ve yeme bozukluğu olarak değerlendirilmektedir.
YEME BOZUKLUĞU PROBLEMİ NEDEN OLUR
Yeme bozukluğu diyet yapmaktan çok farklı bir durumdur. Diyet, kişinin sağlıklı bir bedene ulaşabilmek için uyguladığı dengeli beslenme düzeni iken yeme bozukluğu ise kişinin hayatını fizyolojik, psikolojik, ve sosyolojik olarak etkisi altına alan psikolojik temelli bir hastalıktır. Yeme bozuklukları için özgün bir neden bilinmemektedir. Beslenme ve yeme bozuklukları kişinin olduğu kadar, ailesinin, yakın çevresinin hayatını da büyük ölçüde etkilemektedir. Yeme bozukluğunun oluşmasında temel sebeplerden bir tanesinin özgüven eksikliği olduğu düşünülmektedir. Temelde beslenme ve yeme bozukluğu olan kişi yiyerek ya da yemeyerek hayatını ve duygularını kontrol etmeye çalışır. Bu durum çoğu zaman kişinin hayatı ve çevresinde olup bitenlerle ilgili ne kadar güvensiz hissettiği ile de ilgilidir. Yeme bozukluklarının daha çok kadınlarda görülmesi, kadınlık psikolojisinin de önemini vurgulamaktadır.
Pika
Kişinin en az bir ay süreyle, sürekli olarak, besleyici bir değeri olmayan, besin olmayan bir maddeyi (kağıt, saç, boya, sabun, kül, kil vb.) tüketmesidir. Besleyici değeri olmayan ve besin olmayan maddeleri yeme tutumu, kişinin gelişimsel düzeyi ile uyumlu değildir. Çocuklarda daha sık olmakla beraber her yaş grubunda görülebilmektedir.
Geri çıkarma (geviş getirme) bozukluğu
Kişinin sık sık, en az bir ay süre ile yediği yemeği geri çıkarması durumudur. Çıkarılan yiyecekler yeniden çiğnenebilir, yeniden yutulabilir ya da dışarı tükürülebilir. Sık sık geri çıkarma, eşlik eden bir mide-bağırsak hastalığına ya da başka bir sağlık durumuna (reflü, pilor stenızu vb) bağlı gelişmez.
Kaçıngan / Kısıtlı yiyecek alımı bozukluğu
Belirgin kilo kaybı, belirgin kilo eksikliği ya da enteral (tüp yardımıyla) beslenmeye, ağızdan besin destekçilerine bağlı kalma halidir. Buna bağlı kişide ruhsal -toplumsal işlevselliğin belirgin düzeyde düşer.
Bulimiya nervoza
Yineleyici tıkınırcası yeme dönemlerinin olması ve bir tıkınırcasına yeme dönemi benzer koşullarda, benzer sürede çoğu kişinin yiyebileceğinden açıkça daha çok yiyeceği yemesi ve bu dönem sırasında yemek yemeyle ilgili denetimin kalktığı duygusu olmasıdır (kişinin yemek yemeyi durduramadığı duygusu).
Kişinin kilo almaktan sakınmak için kendi kendini kusturma, bağırsak çalıştıran (laksatif), idrar söktürücü (diüretik)ilaçları ya da diğer ilaçları yanlış yere kullanma, neredeyse hiç yememe ya da aşırı spor yapma tekrarlayan aşırı ödünleyici davranışlarda bulunma halidir. Tıkınırcasına yeme atağı ve ödünleyici davranışların her ikisinin de üç ay içinde en az haftada bir kez olması blumiya nervoza tanı ölçütü için değerlendirme kriteridir.