Doğum Sonrası Depresyon Nedİr?
İnsanların hayatlarını büyük bir şekilde etkileyen olaylar vardır. Anne olmak da kadınlar için büyük bir yaşam olayıdır. Hamilelik sürecinde başlayan değişim bebek dünyaya geldikten sonra da devam eder. Anne olmanın getirdiği sorumluluğa, inişli çıkışlı hormonlara bazı anneler uyum sağlayamaz. Doğum sonrasında kadınların %70’inde annelik hüznü (baby blues) dediğimiz küçük bir duygu durum bozukluğu yaşanır. Genel olarak depresyon belirtileri gibi görünse de depresyondan daha hafif ve daha kısa süreli atlatılan geçici bir durumdur. Sebebi ise hamilelikte yükselmiş bazı hormonların doğumdan sonra ani düşüşüyle vücudun uyum sağlamaya çalışmasıdır. Bu yüzden annelik hüznü normal olarak kabul edilir. Annelik hüznünün geçici olduğunu söylemiştik. Fakat bazı anneler bu durumu geçici sürede atlatamaz. Belirtilerinin daha ağır olduğu ve daha uzun süren bu bozukluğa ise doğum sonrası depresyon (postpartum) denir. Doğum sonrası depresyon doğumdan sonraki 1 yıl içinde görülür. Anne kendisini, kaygılı, tedirgin, mutsuz, çaresiz ve yalnız hisseder. Bu dönemde annede kendine, bebeğe ya da çevresine zarar verme düşünceleri ya da obsesyonlar ortaya çıkar. Ayrıca annenin günlük hayatındaki işlevselliğinde bozulmalar da meydana gelir. Bu yüzden doğum sonrası depresyon kesinlikle tedavi edilmesi gereken bir durumdur.
Doğum Sonrası Depresyon Belİrtİlerİ
Doğum sonrası depresyonda diğer tür depresyonlara benzeyen belirtiler görülür. Yalnız doğum sonrası depresyonun da kendine özgü belirtileri bulunmaktadır. Majör depresif bozukluk dediğimiz depresyon; bireyin yoğun bir mutsuzluk hissettiği bir duygu durum bozukluğudur. Majör depresyonda temel işlevsel bozukluklar vardır. Bunlar; duygu durum bozuklukları, davranış bozuklukları, tutumlarda, düşüncelerde ve fiziksel olarak gerçekleşen değişikliklerdir. Duygu durum bozuklukları; üzüntü, keder, suçluluk, sinirlilik ve utanç olarak kendini gösterir. Birey bazen kendini yaşamaya değer olarak görmez. Mutsuzluğunun sebebi olarak kendini görür ve suçlar. Davranış bozuklukları; rahatsızlık, yerinde duramama, hareketlerde ve konuşmada yavaşlama gibi ortaya çıkar. Eskiden yapmaktan keyif aldığı şeyleri tekrar yapmak istemez. Yapsa bile kendini mutlu hissetmez. Tutumlardaki değişiklikler ise; değersizlik hissi, düşük benlik saygısı ve geleceğe dair olumsuz beklentileri vardır. Hiç mutlu olmayacağını ve depresyondayken hissettiği şeylerin hiçbirinin geçmeyeceğini düşünür. Düşüncelerdeki değişiklikler; kendini eleştirme, düşünmede yavaşlama, bilişsel çarpıtmalar, karamsarlık, konsantrasyon, hafıza ve karar vermede güçlükler yaşar. Son olarak fiziksel değişmelerde de; yeme içmede düzensizlik, uyku problemleri, baş ağrıları, mide bulantısı, yorgunluk, enerjinin azalması vardır.
Doğum Sonrası Depresyon NEDEN OLUR
Bireyin majör depresyon tanısı alması için bu belirtilerin birçoğunu en az 2 hafta boyunca yaşaması gerekir. Kadınlarda bu duygu durum bozukluğu erkeklere oranla 2 kat daha fazla görülür. Doğum sonrası depresyonda da bu belirtiler bulunur. Doğum sonrası depresyonu majör depresyondan ayıran belli belirtiler vardır. Bunlar şu şekildedir:
Annenin bebekle ilgilenemediğini düşünmesi: Anne bu dönemde yeni bir anne olduğu için kendini yetersiz hisseder. Yetersizlik duygusunun yanında suçluluk hissi de eşlik eder.
Sürekli ağlama ya da ağlamaklı halde dolaşma: Bu dönemde annelerde hormonların da etkisiyle ruhsal dalgalanmalar yüzünden ağlama davranışları görülür.
Suçluluk ve yetersizlik duygusu yaşama: Yeni anne olmuş kadınlarda anne olmanın getirdiği sorumluluk fazla gelir. Hem kendini hem de bebeği ihmal ettiğini düşünür. Bu yüzden kendini hem yetersiz hem de suçlu hisseder.
Dikkatini toplamada güçlük yaşama: Daha önce rahatlıkla yaptığı kitap okuma, film izleme gibi aktiviteleri bu dönemde yaparken dikkatini odaklamada problemler yaşar.
